"دماوند" يا "توچال"؟ اكنون مسئله اين است!
دماوند يا توچال؟ ميفرماييد اين ديگر چه پرسشي؟
يعني اين قدر واضح است؟ به پاسخ خود اطمينان داريد؟ به كدام دليل؟
شايد دوستان كوهنورد بفرمايند، اين ديگر از عواقب درآميختن "فلسفه" با "كــوه" است، بابا در بديهيات كه نبايد شك كرد.
بله درست است، اما تكليف بداهت يك چيز را، آن هم از اين نوع يعني "نام يك محل" را چه كسي تعيين ميكند؟ ميفرماييد جمهور عقلاي آشنا با اسم و مسماي مورد نظر. اين هم درست است.
پس در موضوع مورد علاقهي ما بايد رفت سراغ مثلاً تحصيلكردههايي كه با اين تصوير و نام آن آشنايند.
خوب، در كدام منبع علمي و آموزشي رسمي و معتبر بايد رد پاي اين تصوير را بگيريم؟ منبعي كه اكثريت تحصيلكردگان نيز با آن آشنا باشند؟ كتاب درسي چاپ شده در وزارت آموزش و پرورش چطور است؟ اين كه ديگر كتابي كم تيراژ از ناشري كم دقت و سودجو نيست. كتاب "استانشناسي تهران" چطور است؟ كتابي كه چند سالي است رسماً در مقطع دبيرستان تدريس ميشود. طرح روي جلد كتاب را ملاحظه فرماييد:
خواهيد گفت سخت نگير. احياناً دوستان هوشمندم ادامه خواهند داد: درست است كه نام كتاب استانشناسي تهران است، و بهتر بود به عنوان نمادي از طبيعت، تصويري كوهستاني از استان تهران پشت كتاب نقش ببندد، نه تصوير كوه دماوند كه به لحاظ تقسيمات كشور در استان مازندران واقع است، اما دماوند متعلق به همهي ايران، بلكه به همهي طبيعتدوستان جهان است. مگر در شعر مشهور ملكالشعرا در كنار "ري" به كار نرفته؟ (اي ديو سپيد ... اي دماوند ... بر ري بنواز ضربتي چند ...) خوب حالا جا خوش كردن آن پشت كتاب درسي تهران هم نبايد به معناي مصادرهي آن تلقي شود.
خب، اين هم درست. امـــا ...
شدت علاقهي طراح كتاب بيش از اين حرفها است؛ صفحات كتاب را ورق ميزنيم، پس از صفحاتي كه به فهرست و چيزهاي ديگر تعلق دارد، در صفحهاي كه قرار است فصل اول (جغرافياي طبيعي استان) را متمايز كند، تصويري ديگر از دماوند نقش بسته:
خوب اين چه نكتهاي را به دانشآموز منتقل ميكند؟ آيا نه اين كه اين كوه بخشي از طبيعت استان تهران است؟
همچنان صفحات را ورق ميزنيم. ميرسيم به صفحهي ۵ كتاب، بله علاقهي طراح صفحه به تصوير دماوند عزيز بيش از اينها است. زيرنويس تصوير بالاي صفحه را بنگريد:
بله اشتباه نميكنيد. بر اساس اين كتاب، اين كوه "توچال" نام دارد!
شايد بفرماييد: آقا سخت نگير و نگاهي به همان تصوير پشت جلد بيفكن. نوشته شده بود "اجراي آزمايشي". اين اشتباهات گاهي رخ ميدهد، صبر كن اگر سال بعد باز اين كتاب اين چنين توزيع شد، قلم به اعتراض بچرخان. از قضا اينچنين هم شد. كتاب سال پيش را كه ديدهبودم، ظن قوي داشتم كه در چاپ موقت كم دقتي بروز كرد و در سال جديد اصلاح لازم انجام خواهد شد. اما صبرم بينتيجه بود. در كتاب چاپ امسال هم اين مشكل تداوم دارد.
مسئلهي بنده اكنون اشكالگيري از آموزش و پرورش نيست. مسئله چيزي است كه در ذهن دانشآموزان شكل ميگيرد. دماوند يا توچال؟ مسئله اين است.
"كــوه"، "كــتاب" و "گفـتوگـو"